Sanjeev Pendharkar

वर्तमानपत्रातील बातम्या वाचल्या की मनात चलबिचल निर्माण होते . सोन्याचे भाव गगनाला भिडले तसे सोने चोरण्याचे प्रकारही वाढले सर्वसाधारणपणे स्त्रियांना सोन्याचा सोस फार असतो असे गंमतीने म्हणतात शिवाय विविध दागिन्यांच्या स्वरुपात त्या ते वापरतातही. पुरुषांच्या बाबतीत हौसेने दागिने वापरणारे फार थोडे असावेत चेन, अंगठी आणि सणावारी ब्रेसलेट यापुढे पुरुषवर्गात फारसे अलंकार नाहीत.  पौराणिक कथेत, राजे महाराजे जसे दागिने वापरत तसे आजच्या काळात ते अशक्य आणि तितकेच असुरक्षित ! अगदी लहान मुलांना दागिने घालून 'रिस्क' वाढवू नये इथे प्रत्येकाचेच आयुष्य या ना त्या कारणाने असुरक्षित आहे, तशातच सोने वापरामुळे त्यातील धोका वाढविण्यात काही अर्थ नाही.  आपल्याकडे काही समाजात स्त्रिया इतके दागिने दैनंदिन वापरतात की कदाचित लग्नकार्य, सणसमारंभात इतर स्त्रिया ते वापरत नसतील ! सोनं ही त्या व्यक्तीची समाजातील प्रतिष्ठा आणि आर्थिक स्तर दर्शवित असावी अथवा हा मासिकतेचा परिणाम असू शकेल.  चोरी, दरोडा, खून यांच्या मालिका पाहिल्या तर चोरांनी नियोजनपूर्वक सावधतेने पाळत ठेवून लूट केल्याचे जाणवते. पूर्वी सोनं जमि...

आपण 'विकसनशील देश' या प्रकारात मोडतो. सोनं खरेदी अथवा विक्री याचा परिणाम जसा त्या व्यक्ती - कुटुंबावर होतो, तसाच त्या त्या राष्ट्रावरही होत असतो. सोन्याबाबत निरनिराळे मतप्रवाह आहेत, तरीदेखील ‘सोनं' ही प्रतिकूल परिस्थितीत व्यक्तीला तारणारी अनमोल ठेव आहे हे मान्य करायला हवं.  लेखमालेत सुरुवातीला मी काही प्रश्नावली तयार करायला सांगितली होती. आपल्या स्थावर-जंगम इस्टेटीत आपल्याकडचे सोने किती आहे आणि असायला हवे याचा एक ताळेबंद असायला हवा. आपल्या कुटुंबाच्या गरजा भागवून आपली मासिक शिल्लक किती राहते ? त्याचा विनियोग आपण कसा करतो हे जसे महत्वाचे आहे तसेच सोने खरेदी बाबत आपले धोरण काय आहे ? शेअर्समध्ये झटपट पैसे मिळतात म्हणून सगळी गुंतवणुक तिथे ओतून उपयोगाचे नाही. नोकरीतून मिळणारा पैसा हा कायम असतो अशा वेळेस तुम्ही सुरुवातीला जबाबदाऱ्या कमी असतात म्हणून वर्षातला एक महिन्याचा पगार अथवा एक तोळा सोनं खरेदी केलंत तर सुरुवातीला मिलिग्रॅमने सुरुवात केलेलं सोनं साठवून कित्येक तोळं होईल. ... सोन्याचे भाव कमी जास्त होत असतातच !  सद्य: स्थितीत महागाई बघता सोनं किती स्वस्त होईल हे काही सांगू शक...

मध्यंतरी पुण्यातला ‘मनानं श्रीमंत' भंगारवाल्याची कथा वर्तमानपत्रात वाचली. दिड किलो सोनं भंगार कपाटात सापडल्यावरही ते मूळ मालकाला परत करण्याचा प्रामाणिकपणा मनाला भावला. पेंडसे आजींचं ते अज्ञात सोनं भंगारवाल्याच्या बकाल आयुष्याचं सोनं करुन गेलं असतं. सद्य:काळात तो तसा वागला असता तर ते काही चूक नव्हतं. पण त्याची ही कृती मात्र २४ कॅरेट सोन्यासारखी होती. ..  लहानपणी आम्हाला 'मिडास' राजाची गोष्ट सांगायचे. मिडास राजा ज्या ज्या वस्तूला स्पर्श करायचा ती सोन्याची व्हायची. त्याला मिळालेले 'वरदान' हेवा वाटण्यासारखं होतं. कनक, कांचन, सुवर्ण किती नावं या धातूला आहेत. अगदी ‘कांचनमृग' पाहून सीतेलाही मोह आवरला नव्हता. सोन्याचं आकर्षण संपूर्ण जगभरात असलं तरी अंमळ आपल्याकडे अधिकच आहे. स्त्रिया अणि सोनं यांचही भावनिक नातं असतं. सोन्याच्या आर्थिक मूल्याबरोबरच आपण भावनिक दृष्टीने अधिक पाहतो. नातेसंबंध निकट करणारा, स्त्रियांच्या दृष्टीने हा महत्वपूर्ण दुवा आहे. आजीची बोरमाळ, सासूचे पाटल्या-तोडे, मावशीचा चपलाहार, आईच्या बांगडया, नेकलेस . . . अशा कितीतरी प्रकाराने 'त्या' वस्तूंश...

 

मी कुटुंबवत्सल, समाजप्रिय मनुष्य आहे. आत्मिक विकासाकडे माझा आधीपासून कल आहे. सुदैवाने सधन कुटुंबात जन्म झाला तरी समाजव्यवस्थेतील बदल मी डोळसपणे अनुभवलेत. दारिद्रयाची, गरीबीची झळ पोहचली नसली तरी ते जीवन कष्टप्रद कसे असते याची जाणीव मला होती, आहे व राहील ! मला छानशौकीचे, दिखाऊपणाचे, श्रीमंतीचे जात्याच आकर्षण कमी आहे. मला जे विनासायास मिळालंय ते इतरांनाही मिळावं अशी माझी इच्छा असते. आमच्या विको उद्योगसमूहाने व वैयक्तिकरित्या यथाशक्ती देण्याचा मीसुध्दा प्रामाणिक प्रयत्न केलाय, करतो आणि करत राहीन.            ८४ लक्ष योनीतून मिळालेला हा 'नरदेह' मला स्वत:च्या विकासाबरोबरच इतरांच्या विकासासाठी वेचायचा आहे. सुदैवाने आध्यात्मिक विचारांचा पगडा व तशी वृत्ती असल्याने माझी गाडी कायम योग्य ट्रॅकवर राहीली कुठे घसरली नाही. 'जे जे भेटे भूत। तया मानिजे भगवंत।।' या वृत्तीने मी समाजाच्या भल्यासाठी कटिबध्द आहे. सद्हेतूने धडपड करणाऱ्या व्यक्तीला मी कधीही मदत करतो. माझा विश्वास संपादन करणाऱ्या व्यक्तीला मी कधीच निराश करत नाही. प्रामाणिक, कामसू, स्पष्ट आचार विचारांची व्यक्ती म...